Loyihaning asosiy maqsadi www.mediaplus.uz innovatsion veb-platformasini ishlab chiqish orqali O‘zbekistonda inklyuziv va ijtimoiy rivojlanish haqida xabardorlikni oshirish bo‘lib, unda yangiliklar, reportajlar, tahliliy materiallar qulay formatlarda (matn, audio, video) turli shakldagi nogironligi boʻlgan shaxslar va aholining boshqa ijtimoiy zaif toifalari uchun tayyorlanadi.
Oxirgi besh yil ichida O‘zbekistonda onlayn media va blogosfera faol rivojlanayotganiga guvoh bo‘ldik. Biroq, mavjud media-resurslarning hech biri turli shakldagi nogironlar uchun moslashtirilmagan. Oʻzbekiston milliy telekanallariga nogironligi boʻlgan tomoshabinlarga yetarlicha shart-sharoitlar yaratilmagan boʻlib, eshitish bo‘yicha nogironligi bo‘lgan tomoshabinlar uchun imo ishora tiliga tarjima qilish xizmati cheklangan. Kar va zaif eshituvchi shaxslar yangiliklar haqida toʻliq maʻlumot olishda toʻsiqlarga duch kelishadi, chunki ular asosan matn oʻqishda qiynalishadi va koʻpincha imo ishora tili tarjimoni yordamida muloqot qilishladi.
O‘zbekistonda imo ishora tilida ma’lumot beruvchi rasmiy veb-sayt yoki televideniye yo‘q. Ayrim telekanallar har kuni 15-20 daqiqa atrofida imo ishora tilida tarjima qilgan holda yangiliklarni efirga uzatsa-da, kar va zaif eshituvchi odamlarning to‘liq ma’lumot olishi uchun bu yetarli emas. Qolaversa, imo ishora tilida gaplashmaydigan kar va zaif eshituvchi aholi uchun O‘zbekiston televideniyesi subtitrlar bilan ta’minlamaydi. Ko‘zi ojiz va zaif ko‘ruvchilar axborotni asosan audio orqali oladi, biroq audioformatdagi media-kontent yetarli emas. Oddiy va tushunarli animatsion media ko‘rinishidagi ixtisoslashtirilgan media-kontent(masalan, o‘qishga oson format) yo‘qligi sababli aqliy nogironligi bo‘lgan shaxslar ham ma’lumotlar olishda qiynalishadi.
BMTning O‘zbekistondagi nogiron bolalar va kattalar bilan bog‘liq vaziyat tahlili (2019-yil) shuni ko‘rsatdiki, axborotdan foydalanish cheklanganligi nogironligi bo‘lgan shaxslar va ularning vasiylarining o‘z huquqlari to‘g‘risida yetarlicha xabardor emasligiga hamda nogironlik holati yuzasidan nima qilish kerakligini bilmasligiga olib keladi. Umuman olganda, axborotdan foydalanish ko’rsatkichlari shuni ko’rsatdiki, «kerakli ma’lumotlar nogironligi bo’lmagan shaxslarga qaraganda nogironlar uchun kamroq mavjud». O‘zbekiston 2021-yil 7-iyunda BMTning Nogironlar huquqlari to‘g‘risidagi konventsiyasini ratifikatsiya qildi va “Foydalanish imkoniyati” 9-moddasiga muvofiq nogironligi bo‘lgan shaxslarning axborot va aloqa vositalaridan, jumladan, internetdan teng foydalanishini ta’minlash bo‘yicha tegishli choralar ko‘rishi shart.
Turli shakldagi nogironligi bo‘lgan va bo‘lmagan shaxslar kerakli ma’lumotlarni o‘zlari uchun eng qulay formatda olishlari mumkin bo‘lgan www.mediaplus.uz qulay axborot platformasini yaratish. Loyihaning asosiy vazifalariga quyidagilar kiradi:
- Eshitish, ko‘rish va aqliy nogironligi bo‘lgan shaxslar o‘zlari uchun eng qulay formatlarda kerakli ma’lumotlarni olishlari mumkin bo‘lgan www.mediaplus.uz qulay axborot platformasini ishlab chiqish;
- Turli sarlavhalar ostida 36 ta matnli axborot materiallarini (oyiga 6 ta material) nashr etish: “Yangiliklar” Inklyuzivlik, ijtimoiy hayot, madaniyat va sanʼat, sport, turizm va boshqalarga oid mahalliy va jahon yangiliklari, “Oʻramizdagi insonlar” (ijtimoiy model va inson huquqlari yondashuvi asosida turli shakldagi nogironlar hayotini yoritish), “Ijtimoiy loyiha”, “Nuqtai nazar”, O‘zbekistonni inklyuzivlik va ijtimoiy rivojlantirish sohasidagi tadbirlar afishasi;
- Turli xil sarlavhalar ostida 12 ta video materiallar (oyiga 2 ta video) chop etish: “Hisobot” (foto va video) – (kuzatuv shartlari, loyihalar/voqea, so‘rovlar/muammolar va h.k.), “Intervyu” (matn, foto va video ) turli shakldagi nogironlar bilan;
- Ommabop ijtimoiy tarmoqlarda nashr etilgan OAV materiallarini SMM targ’iboti;
- Platforma foydalanuvchilari oʻrtasida soʻrovnomalar oʻtkazish orqali loyiha natijalarini monitoring qilish va baholash.
Loyihaning qoʻshimcha maqsadlari nogironlar va ularga gʻamxoʻrlik qiluvchilar duch kelayotgan muhim ijtimoiy muammolar haqida mahallalar, nodavlat notijorat tashkilotlari (NNT), ommaviy axborot vositalari va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari oʻrtasida xabardorlikni oshirish va hamkorlikni kuchaytirish orqali fuqarolik faolligini kuchaytirish; shuningdek, aholining boshqa ijtimoiy himoyasiz toifalari.
Loyiha nomi: «MediaPlus.uz – inklyuziv va ijtimoiy rivojlanish haqida xabardorlikni oshirish platformasi»
Loyiha donori: Yevroosiyo jamg’armasi (Eurasia Foundation)
Loyihaning byudjeti: $14,394.00
Loyiha muddati: 6 oy (2024-yil 19-yanvardan 19-iyulgacha)
Loyiha hamkorlari: O‘zbekiston Respublikasi Bandlik va kambag’allikni qisqartirish vazirligi
Loyiha ijrochilari:
Loyiha menejeri: Shohista Qayumova (E-mail: sh.qayumova@sharoitplus.uz)
Loyiha hisobchisi: Iroda Narziyeva
Bosh muharrir: vakansiya joylandi
Matn va video materiallar mualliflari: avvalgi “Media plyus – nogironligi bo‘lgan yoshlarning mediasavodxonlik sohasidagi bilim va ko‘nikmalarini oshirish” loyihasi doirasida mediasavodxonlik bo‘yicha 2 oylik kurs bitiruvchilari va loyihaga jalb qilingan boshqa mualliflar, jurnalistlar va blogerlar
SMM menejer: Elyor Raxmonov
Imo-ishora tili tarjimoni: E’lon qilinadigan bo‘sh ish o‘rni
Platforma ishlab chiquvchilari: Tez orada texnik vazifa va tender e’lon qilinadi
Loyiha bo‘yicha savol va takliflaringizni mediaplusuzb@gmail.com elektron manziliga yuboring.
Agar siz ushbu loyihani amalga oshirishga hissa qo‘shmoqchi bo‘lsangiz Click, Payme yoki Payze onlayn to‘lov tizimlari yoki ko‘ngilli (volontyor) bo‘lish orqali bizni qo‘llab-quvvatlashingiz mumkin: https://sharoitplus.uz/xayriya-qilish/
