Ushbu loyiha 2021-yilning fevral-iyul oylarida “Matonatli onam” nogironligi boʻlgan bolalarning onalari klubini tashkil etish orqali muvaffaqiyatli amalga oshirgan “Toshkent shahrida nogironligi bo‘lgan farzandlari bor ota-onalarni jamoaviy video orqali qo’llab-quvvatlash” loyihamizning mantiqiy davomi bo‘ldi.

Loyiha nomi: «Nogironligi boʻlgan farzandi bor ota-onalarning huquq va imkoniyatlarini kengaytirish»

Loyiha donori: Xelsinki Inson huquqlari jamg’armasi (Helsinki Foundation for Human Rights)

Loyihani amalga oshirish muddati (qaysi sanadan qaysi kungacha): 2022-yil 1-fevraldan 2022-yil 31-iyulgacha (loyiha muddati 6 oy).

Loyiha byudjeti: 5010 AQSh dollari

Muammo ta’rifi

O‘zbekistonda nogironligi bo‘lgan bolalarning onalari aholining ijtimoiy himoyalanmagan va himoyasiz toifasi bo‘lib, ularni moddiy, ijtimoiy va psixologik qo‘llab-quvvatlash uchun sharoit va resurslarning yetishmasligi keskin sezilmoqda. Rivojlanishda nuqsoni bo‘lgan bola to‘g’ilgandan so‘ng, eng og’ir yuk ko‘pincha onalarning yelkasiga tushadi. Onalar nogironligi bo‘lgan bolalar to‘g‘ilishiga sababchi bo‘lganlikda ayblansa, erkaklar nogironligi bor bolani o‘z oilalarida qabul qilishga psixologik jihatdan tayyor emaslar. Shu munosabat bilan, kelishmovchiliklar tufayli bunday oilalar tez-tez buziladi. Oilada nogironligi bo‘lgan bolaning to‘g’ilishi ota-onalar uchun katta ruhiy jarohatdir. Ehtimol, erkaklar va ayollarda jiddiy ruhiy tushkunlik mavjud bo‘lib, u hamma narsaga qaramay, onaning farzandlariga bo‘lgan sevgisi tufayli urishi mumkin. Bunday oilaviy fojialar ko‘pincha ota-onalarning nogiron va alohida ehtiyojli bolalar haqida noto‘g’ri ma’lumotlari tufayli yuzaga keladi. Natijada, nogironligi bo‘lgan bola maxsus muassasaga yuboriladi yoki ajrashgan yolg’iz onalar uni o‘zlari tarbiyalashga harakat qilishadi. Mehnatga layoqatsizligi va bolalariga doimiy g’amxo’rlik qilish zarurati tufayli onalar ko‘pincha katta moliyaviy qiyinchiliklarga duch kelishadi, ularning umumiy jismoniy va ruhiy salomatligi yomonlashadi. Bundan tashqari, yolg’iz onalarga tegishli to‘siqlar, noto‘g’ri qarashlar, salbiy stereotiplar va stigma ijtimoiy chetlanishga olib keladi.

Loyiha mavzusi

Loyihamiz to‘rtta mavzuga, jumladan, bola huquqlari, ayollar huquqlari, fuqarolik faolligida zamonaviy muloqot usullaridan foydalanish va aholining ijtimoiy himoyaga muhtoj qatlamlarini himoya qilishga qaratilgan. Loyihamiz, birinchi navbatda, nogironligi bo‘lgan bolalar onalarining imkoniyatlarini kengaytirish va ularni ruhiy tushkunlikdan xalos etishga qaratilgan. Tashkilotimiz ularning muammolarini hal etishda aholining ijtimoiy himoyaga muhtoj qatlamlarini safarbar etishga va ularning muammolarini mahalliy hamjamiyat (mahallalar) asosida hal qilishga yordam berishga intiladi.

Loyiha maqsadi

Loyihaning asosiy maqsadi Toshkent shahridagi nogironligi bo‘lgan bolalar onalarining huquqlarini himoya qilish imkoniyatlarini kengaytirish va salohiyatini oshirishdan iborat.

Asosiy ishtirokchilaro Toshkent shahrida yashovchi nogironligi bo‘lgan bolalarning yosh onalaridir.

Loyiha maqsadini asoslash

Loyihamiz nogiron bolalarning onalari o‘rtasida fuqarolik faolligini rivojlantirish, ularning muammolari haqida jamoatchilik xabardorligini oshirish, shuningdek, mahalliy hamjamiyat (mahalla qo‘mitalari) asosida qarorlar qabul qilish jarayonlarida faol ishtirok etishga ko‘maklashadi. Bizning loyihamiz COVID-19 pandemiyasi sharoitida jamiyat va davlat e’tiborini O‘zbekistonda COVID-19 koronavirusining asosiy va ikkilamchi oqibatlariga eng zaif bo‘lgan nogironligi bo‘lgan bolalar onalarining muammolariga qaratadi.

Loyiha vazifalari

  1. Nogironligi bor va alohida ehtiyojli bolalarning ota-onalari xonadonlariga tashrif buyurish va ularning oila a’zolari bilan muloqot qilish
  2. Nogironligi bor bolalarning onalarini tashvishga soladigan turli masalalar bo‘yicha mutaxassislarni jalb qilgan holda ota-onalar bilan interaktiv va psixologik suhbatlar o‘tkazish
  3. Nogironligi bor bola va uning ota-onasi o‘rtasidagi munosabatlar qanchalik yaqin ekanligini o‘rganish
  4. Nogironligi bor va rivojlanishida nuqsoni bo‘lgan bolalarni tarbiyalayotgan yolg‘iz onalarga huquqiy va ijtimoiy yordam ko‘rsatish
  5. “Matonatli onam” nogironligi bo‘lgan bolalarning onalari klubi faoliyatini kengaytirish va mustahkamlash.

 

Loyiha rahbari: Muhabbat Rahimova (Tel: +998 (99) 817-24-64)

Loyiha koordinatori: Sofiya Akramova (Tel: +998 (99) 833-83-14)